Linux’a geçen kullanıcıları neler bekliyor-1
Bu yazı dizisinde, Linux’a geçen çeşitli kullanıcıları neler bekliyor, göstermeye çalışacağız. Ev kullanıcıları, Grafikerler, Web Tasarımcılar, Yazılımcılar, Öğrenciler, Mühendisler ve diğerleri… Hepsini ayrı ayrı ele alıp ihtiyaçlarına göre Linux’un yeterliliklerini ve yetersizliklerini ölçeceğiz.
Öncelikle ev kullanıcıları ile başlayacağız. Bir ev kullancısının ihtiyaçları nelerdir? Linux bu ihtiyaçlara cevap verebilir mi?
Bir ev kullanıcısı bilgisayarından ne bekler?
Ubuntu ve Pardus işletim sistemleri ev kullanıcıları için uygun çözümlerdir. Bu sürümleri göz önünde bulundurarak soruları cevaplayacağız.
| 1- Ubuntu normal bir makinada 28 saniyede, Pardus ise 38-45 saniyede açılıyor. Bu süreler bir ev kullanıcısı için oldukça tatmin edici. Ayrıca yandaki tabloda karşılaştırmalı olarak işletim sistemlerine göre açılış süreleri gösterilmiştir. | ![]() |
![]() |
2- Yazıcı ve kameraları, linux desteği mevcutsa hiçbir sürücü yüklemeye gerek kalmadan kullanmaya başlayabilirsiniz. Örnek olarak Epson DX7450 yazıcımı Ubuntu 9.04 işletim sistemi yüklü bir bilgisayara bağladım, ubuntu otomatik olarak 10-15 saniyede gerekli tüm yüklemeleri yapıp kullanıma hazır hale getirdi. Tabi bu yazıcıyı seçerken Linux’a desteği olup olmadığını araştırmıştım. (Aldığımız donanımlarda linux desteği olmasına özen gösterirsek donanım üreticileri de linux’a uyumlu sürücüler geliştireceklerdir.) Not: Linux desteği olan donanımlar kolayca kurulabilirken destek vermeyen donanımları kullanmak bazen imkansız hale gelebiliyor. Bu da donanım üreticilerinin bir marifeti aslında. |
3- Firefox gibi güzel bir internet tarayıcısı ile özgürce sörf yapabilirsiniz. İstenmeyen casus pencereler sizi rahatsız edemez. Güvenle bankacılık işlemlerinizi yapabilirsiniz. Neden Firefox diye bir aratın bakalım…
4- CD ve DVD yazmak için gerekli programlar işletim sistemi ile beraber kurulur. Ayrıca Nero vb. programları kurmanıza gerek kalmaz. Çok kolay bir şekilde CD yazabilir ya da kopyalama yapabilirsiniz.
| 5- Güzel haber! Linux’ta hemen hemen hiç virüs yok. Evet yanlış okumadınız virüs yok yazıyor. Windowstaki virüsler Linux’un yapısı gereği aktif olamazlar. Bu nedenle windowsu çökerten hiçbir virüs Linux’un kılına bile zarar veremez. Hiçbir veriniz bu nedenle kaybolmaz. Az sayıda Linux virüsü de bulunur ancak bunların önlemleri alınmıştır. Linux’da virüs neden tehdit değildir yazısı ile daha detaylı bilgi edinebilirsiniz. | ![]() |
6- Ses ve Video oynatmak için çeşitli programlar mevcuttur. Bunlar ilk kurulduğunda otomatik olarak gelir sizin ayrıca birşeyler kurmanıza gerek kalmaz. Eğer yeni bir codec gerekirse Ubuntu bunu otomatik olarak tespit edip internetten indirip kurabilir.
![]() |
7- Open Office ücretsiz olarak yüklenen bir ofis programıdır. Bu programda İşletim sistemini ilk kurduğunuzda otomatik olarak yüklenir. Open Office 3 ile MS Office 2007 dosya formatında kaydedilmiş belgeleri de rahatça açabilirsiniz. Tek tıklama ile pdf dökümanlar bile oluşturabilirsiniz. |
![]() 8- MSN, Google Talk ve diğerlerini tek bir programdan yönetebilirsiniz. Bunun için de yeni bir program yüklemeye gerek yok. Pidgin, Kopete ve Amsn ile anında mesajlaşmaya başlayabilirsiniz. |
![]() |
| 10- Yapmak isteyeceğiniz tüm işler için özgür bir yazılım mevcuttur. Bunlara para ödemeniz gerekmez gönlünüzden ne koparsa destek verebilirsiniz tabiki. Lisanslı yazılım kullanmanın gönül rahatlığını yaşarsınız. Crack siteleri ile işiniz olmaz. Tüm bunlara ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz. |
Sonuç: Bir ev kullancısı olarak söyleyebilirim ki Linux; kullanımı bakımından diğer işletim sistemlerinden daha kolay öğrenilebilen, kurulum sonrasında daha az sorun çıkaran, maliyeti ev ve ülke ekonomisine katkı sağlayan bir işletim sistemidir. Buradaki tek sıkıntı insanların alışkanlıklarını kolay kolay değiştirmek istememeleridir. Oysa kısa vadede alışkanlıkları değiştirmek zor olsada bunun bize uzun vadede çok şey kazandıracağı kesindir.
Not: Ev kullanıcıları ihtiyaçlarını buraya yazarlarsa bu ihtiyaçlara da cevap verip veremeyeceğini buradan bildirebiliriz. Yorumlarınızla bize katkıda bulunun.
Kaynak:
http://blog.jjtcomputing.co.uk/2008/11/29/boot-up-speed/
http://www.linux-drivers.org/
Resimler:
Flickr, Google Resimler
Firefox ve Thunderbir’de XP’den Ubuntu’ya Taşınma
Yeni dizüstü bilgisayarıma geçişle beraber eski bilgisayarımdaki web tarayıcı ve eposta bilgilerimi yenisine taşımam gerekiyordu. Windows’tan Linux’a geçişte problem yaşar mıyım diye araştırma yaparken bu işin çok kolay bir şekilde halledilebileceğini öğrendim. Şimdi bu geçişi biraz anlatalım.
Önce vazgeçilmez internet tarayıcım Firefox ile başlayım.
Windows tarafı:
C:\Documents and Settings\”Kullanıcı adı”\Application Data\Mozilla\Firefox\Profiles
Klasörü altında
xxxxx.default adında bir klasör göreceksiniz.
işte bu klasörde kullandığınız Firefox’a ait tüm bilgiler bulunuyor. Bu klasörü kopyalıyoruz. Şimdi Ubuntunuzu açma zamanı.
Klasörü bulamadıysanız resimler size yardımcı olabilir.
XP için:
Ubuntu Tarafı:
Kopyaladığınız Firefox klasörünü ubuntuda
Menüden Yerler/Başlangıç dedikten sonra Görünüm menüsünden Gizli dosyaları göster’i seçip
.mozilla/firefox altına kopyalayın.
burada bulunan
profiles.ini dosyasını açarak
Path=xxxxxxx.default
yazan yere kendi kopyaladığınız klasörün adını yazın.
Firefox’u başlattığınızda yer imlerinizden parolalarınıza, eklentilerinizden temalarınıza kadar herşeyi aynı bulacaksınız.
Sırada Thunderbird taşıması var:
Windows Tarafı:
C:\Documents and Settings\”Kullanıcı adı”\Application Data\Mozilla\Thunderbird\Profiles
Klasörü altında
xxxxx.default adında bir klasör göreceksiniz.
işte bu klasörde kullandığınız Thunderbird’e ait tüm bilgiler bulunuyor. (Tüm eposta ayarlarınız, gelen ve giden postalarınız da tabi) Bu klasörü kopyalıyoruz. Şimdi Ubuntuya geçelim.
Ubuntu Tarafı:
Kopyaladığınız Thunderbird klasörünü Ubuntuda
Menüden Yerler/Başlangıç dedikten sonra Görünüm menüsünden Gizli dosyaları göster’i seçip
.mozilla/thunderbird altına kopyalayın.
burada bulunan
profiles.ini dosyasını açarak
Path=xxxxxxx.default
yazan yere kendi kopyaladığınız klasörün adını yazın.
Thunderbird’ü başlattığınızda herşeyi aynı bulacaksınız.
Bu bilgileri Windows’tan Ubuntuya geçerken kullanabileceğimiz gibi kendi bilgilerimizi yedeklemek amacıyla da kullanabiliriz. O kadar özenerek oluşturduğumuz Firefox’u ya da Thunderbird’ü tekrar tekrar kurmak yerine bu klasörleri yedekleyerek tüm emeğimizi sağlama almış oluruz.
Tek klasörü kopyalayarak herşeyi yedeklemek gibi bir kolaylığı özgür yazılıma borçluyuz gibime geliyor.
Daha detaylı bilgi için kaynakları inceleyebilirsiniz.
Kaynak:
Firefox
Thunderbird
Ubuntu 9.04 ve Çok Fonksiyonlu Epson Yazıcım
Yeni aldığım HP 550 NA951EA model diz üstü bilgisayarıma Ubuntu 9.04 kurduktan ve sorunsuz bir şekilde tüm donanımların çalıştığını gördükten sonra yazıcı yüklemeye sıra gelmişti. Epson DX 7450 model yazıcımı USB ile bağlayıp açtığımda Ubuntu, yazıcımı otomatik olarak gördü ve gerekli sürücüleri yükledi. İşini bitirdikten sonrada varsayılan ayarların nasıl olması gerektiğini sordu ve işlemi tamamladı. Herşey bu kadar! Çıktı almaya başlamıştım bile. (Bide linux zor derler
)
İkinci olarak çok fonksiyonlu yazıcımın tarayıcı kısmını da kullanmak için Uygulamalar/Grafik/Xsane programını çalıştırdım ancak bağlı bir tarayıcı olmadığını söyleyip kapandı. Bu konuyu biraz araştırınca birkaç konfigürasyon yapmak gerektiğini öğrendim. Aşağıdaki adımları uygulayarak siz de Epson ya da bir başka tarayıcıyı Linux işletim sistemi olan bir bilgisayara tanıtabilirsiniz.
Öncelikle Xsane tarama programı yüklü olması gerekir. (Ubuntu ile zaten kurulu olarak geliyor)
Daha sonra
/etc/sane.d/epson.conf
dosyasını açıp en aşağıya şu satırları yazın
usb 0×4b8 0×0838
usb /dev/usb/scanner0
Buradaki sayıların anlamı ise şu:
0×4b8 = Epson markasının kodu
0×838 = DX 7400 modelinin kodu Daha detaylı bilgi için
Daha sonra bir kural oluşturmamız gerekiyor bunun için ise önce şu klasöre gidin
/etc/udev/rules.d/
Daha sonra burada
45-libsane.rules adında bir dosya oluşturun.
içine de şunları yazın:
# Epson Corp.|Stylus DX7400
SYSFS{idVendor}==”04b8″, SYSFS{idProduct}==”0838″, MODE=”664″, GROUP=”scanner”
dosyayı kaydedip kapatın.
Artık tarayıcıdan görüntü alma zamanı geldi.
Uygulamalar/Grafik/Xsane programını çalıştırıp gelen ekranda tara butonuna basmak yeterli
Mutlu Son
Linux’a destek veren donanımlar alalım. Biz istemezsek onlar yapmaz.
Kaynak:
http://www.linuxprinting.org/show_printer.cgi?recnum=Epson-Stylus_DX7400
http://www.enterprisenetworkingplanet.com/nethub/article.php/3637076
http://www.sane-project.org/sane-backends.html#SCANNERS
http://en.wikipedia.org/wiki/Udev
Linux’a Başlarken
Linux’a attığınız ilk adımlarda dikkat etmezseniz kayıp düşebilir ve sonrasında acıyla tekerlekli sandalyenize geri dönebilirsiniz. Bunun için aşağıdaki başlıklara göz atmakta fayda var.
Linux kurulumu zor değildir ancak dikkat edilmesi gereken birkaç nokta bulunur. Öncelikle Linux NTFS ya da FAT32 üzerinde çalışmaz kendine has ext3 dosya sistemi vardır. (NTFS ve FAT32 diskleri okuyup yazabilir.) Her sürümün kendine göre kurulum adımları vardır. Yükleme sırasında en önemli nokta disk bölümlemesi kısmıdır. Disk bölümlemesi yaparken kök dizini (/ ile başlayan ana dizin) için bir bölüm ve bir de takas alanı denilen (Sanal bellek diyebiliriz) kısım için bir bölüm oluşturmanız gerekir (RAM’in iki katı büyüklüğünde takas-swap alanı oluşturmak yeterlidir). Bu konuda o kadar çok kaynak vardır ki ben size sadece favori sürümlerim olan Pardus ve Ubuntu’nun (İkisi de Türkçe) nasıl kurulduğu ile ilgili kaynakları vereceğim. (Bu Linux sürümleri hem giriş seviyesindeki kullanıcılara hem de profesyonel kullanıcılara hitap etmektedir.) Pardus kurulumunu adım adım öğrenmek için burayı tıklayabilir ya da daha geniş bilgi için buradan faydalanabilirsiniz. Resimli Ubuntu Kurulumu için de burayı tıklayıp hemen kurulum için gerekli adımları öğrenebilirsiniz. Ubuntu kurulumu için daha detaylı bilgi için ise şuradan bilgi edinebilirsiniz. Kurmak zor geliyor ya da henüz Linux’a geçmeye korkuyorsanız hiç kurulum yapmadan çalışan CD ile suya sabuna dokunmadan bilgisayarınızda Linux çalıştırabilirsiniz.
Donanım sürücülerini yüklemeye genellikle gerek kalmaz. Son sürüm Linuxlar birçok donanımı destekler. Eğer donanım tanımada sorun yaşarsanız öncelikle üreticinin sitesinden Linux sürücülerini bulup yüklemeyi deneyin. Eğer olmaz ise internette aynı sorunu yaşayan kişileri bulmayı deneyebilirsiniz.
Linux’un dosya yapısı farklıdır. Alışılagelmiş C:\ yada D:\ sürücülerini göremezsiniz. Bunun yerine daha gelişmiş bir dosya yapısına sahiptir. Bu gelişmiş dosya yapısının nasıl olduğunu buradaki ve şuradaki adreslerden öğrenebilirsiniz. Dosya yapısının böyle olmasının birçok avantajı vardır ancak bunları kullanarak anlayabilirsiniz.
Program kurulumu Linux’da hem kolay hem de çok zordur. Linux’un en can sıkıcı kısmı burası diyebilirim. Program kurmak kolaydır çünkü kurduğunuz Linux sürümünün (Pardus, Ubuntu vd.) Yazılım ekleme bölümünde listeden istedğiniz yazılımı seçip kur’a bastığınızda yazılım internetten otomatik olarak depolardan indirilip kurulur. Ancak depolarda olmayan yazılımları kurabilmek bilgi gerektirir. O nedenle bu konuya bu yazıda girmeyeceğim. Ama bu konuda başarısızlığa uğrarsanız sizden kaynaklanmadığını bilin. Biraz çaba sarf ederseniz kurulmayacak program yoktur. Kurulum için daha detaylı bilgi için Çağatay Çebi’nin şu sayfasına ve belgelerdeki bu sayfaya bakabilirsiniz.
Linux’a geçmeyi düşünen kişilerin ilk sordukarı sorulardan birisi de Linux’ta MSN’e girebilecek miyim oluyor. Buna cavabım ise tabikide evet. Hem de tek programla hem msn hem yahoo messenger hem google talk hem de diğer anlık yazışma hizmetlerini kullanabiliyorsunuz. Neredeyse tüm Windows programlarının Linuxta birkaç alternatifi var. Bunlardan en bilenenleri Open Office (Microsof Office), Firefox (Internet Explorer), ThunderBird(Outlook), aMSN, Pidgin (MSN Messenger), InkScape(Fireworks), Gimp(Photoshop), vd. Güncellenen tam liste için bu adrese bakabilirsiniz. Ayrıca burada da karşılaştırmalı bir tablo mevcut.
Linux zor değil alışkanlıklarımızı değiştirmek zor.
Özellikle ilk geçiş aşamasında kullanıcıların karşılaşabilecekleri durumlar ve çözüm yolları ile ilgili bu yazıya yorum yaparak katkıda bulunabilirsiniz.
grub’u yeniden kurmak
Senaryo:
Windows'u yükledik. Daha sonra da Linux'u bilgisayarımıza kurduk. Açılışta istediğimiz işletim sistemini seçip devam edebiliyoruz. (Bu seçimi yapmamızı sağlayan grub adındaki küçük programdır. Detaylı bilgi için) Günlerden birgün Windows'a virüs girdi ve windows'u yeniden kurduk.
İşte sorunların başladığı an...
Artık açılışta grub'u göremeyeceksiniz. Çünkü windows kurulurken onu silmiş olacaktır. Bu durumda yapmanız gerekenler ise şu şekilde:
Önce çalışan bir linux cd ile bilgisayarımız açıp komut satırına ulaşıyoruz
Bu adımlardan sonra bilgisayarı yeniden başlattığımızda artık grub ekranını görebiliriz. Bunlar bana zor geliyor daha kolay bir yolu yok mu diyenler için ise Startup Manager adlı programı çalışan cd ile açtığınız işleti sisteminize kurup oradan görsel olarak yapmak da mümkün.
daha sonra komut satırında şunlar yazarak işleme devam ediyoruz:
Burada önemli olan find komutu sonrasında bize gösterilmiş olan "hd0,2" yada "hd0,5" her ne ise root komutu ile onu yazmamız gerekiyor.

xampp kurulumu
xampp PHP kod yazmak için gerekli olan bileşenlerin hepsinin bir arada bulunduğu (Apache 2.2 + MySQL 5.1 + PHP 5.2 + PERL 5.10 +PEAR + SQLite + ProFTPD + phpMyAdmin + Webalizer + phpSQLiteAdmin + XAMPP Control Panel)hazır bir paket. Kimi linux sürümlerinde php ve mysql hazır olarak gelsede bunların üzerine phpmyadmin kurmak vs. benim gibi kullanıcılar için zor olabiliyor. Bunun yerine xampp kurmak başka işlerle uğraşmaktan daha kolay açıkçası.
Kurulum Adımları:
Önce konsolu açalım. (Terminal programı ya da komut satırıda denir.)
Şunları komut satına yazalım:
cd ~/Desktop
wget http://www.apachefriends.org/download.php?xampp-linux-1.7.tar.gz
sudo tar xvfz xampp-linux*.tar.gz -C /opt
Kullanıcılar /opt/lampp/htdocs klasörüne erişemeyeceklerinden biz kullanıcının kendi erişebildiği bir dizin yapıp htdocs ile bağlayacağız.
mkdir public
sudo ln -s /home/"kullaıcı adınız"/public /opt/lampp/htdocs
Bu bağlamayı da yaptıktan sonra sıra xampp'ın çalıştırılmasında. Bunun için komut satırına şunları yazmak gerekiyor.
cd /opt/lampp
./lampp start
Bu komutlardan sonra xampp'ın çalıştırıldığına dair mesajlar gelecektir. Taraycınızı açıp localhost yazarak bağlanabilirsiniz. Eğer xampp'ı her seferinde böyle konsoldan çalıştırmak istemiyorsanız. Şu dosyayı xampp-control-panel /home/"kullanıcı adınız"/.local/share/applications/ dizini altına kopyalayıp bilgisayarınızı yeniden başlatın. Uygulamalar/Diğer menüsü altında xampp kontrol panelini göreceksiniz. (Not: applications klasörü yoksa siz oluşturun)
kaynak:
http://humanlanguage.wordpress.com/2006/12/03/install-xampp-on-ubuntu/
Komutların anlamları
wget: konsolda internette gezinmeyi sağlar konsolun web tarayıcısı denilebilir.
tar: sıkıştırılmış dosyaları açar. sonra gelen x: extract v:işi yaparken komut satırında görüntüle f:Arşivi dosyaya yaz z:Gzip sıkıştırması kullan anlamlarına gelir.
ln: Klasörler arası bağ kurmak için kullanılır. Kısayol oluşturmaya benzer.
Geany Kurulumu
Geany gelişmiş bir yazı editörüdür. Şu dillerin yazımını desteklemektedir: C, C++, Java, PHP, HTML, Python, Ruby ve Pascal
Pascal ile programlamaya tekrar döndüğüm günlerde Ubuntu altında nasıl Pascal'da program geliştirebilirm diye ararken bulduğum daha sonra php kod yazarken de kullandığım bir editör.
Kurulum adımları ise şu şekilde
sudo apt-get install geany
Bu komut ile geany kurulumu gerçekleşir. Tabi Pascal'da kodunuzu derlemek için bir compiler'a ihtiyaç duyarsınız onun için de komut satırına şunları yazmanız yeterli
sudo apt-get install fp-compiler
Bunu da yaptıktan sonra artık Linux altında Pascal program geliştirmemek için hiçbir bahaneniz kalmıyor.
Bu yazının özellikle orta öğretimdeki Bilişim bölümü öğrencilerinin işine yarayacağını düşünüyorum. Çünkü 10. sınıfta Pascal dersi görüyorlar. Linux altında virüslerden uzak bir ortamda Pascal program geliştirmeyi kim istemez ki... Bileğinize kuvvet gençler.
Peki… Açık kaynak ne demek?
- Linux camiasına girdiğinizde sıklıkla duyacağınız bir terim var. O da "Açık Kaynak" (Open Source) terimidir. Açık Kaynak,
-
- Donanım (Hardware): Bir bilgisayarın veya başka bir benzer sistemin fiziksel, dokunulabilir, gerçek parçaları (ses kartınız, işlemciniz, disk sürücüleriniz, monitörünüz, yazıcınız gibi). (1)
- Açık kaynağa geçmeden önce bu konu ile ilgili bilinmesi gereken birkaç terimden bahsetmek istiyorum. Bigisayar temel olarak iki birimden oluşur. Bilgisayarın elle dokunabildiğimiz parçaları yani donanımı bir de bu donanımlar içerisinde çalışan programlar yani yazılım. Daha ayrıntılı olarak ele almak gerekirse: Read the rest of this entry »
Linux mu… O da ne demek?
-
Lİnux en kısa tarifiyle bir işletim sistemidir. İşletim sistemi ise bir bilgisayarın çalışması için gerekli temel programdır. Bilgisayarı bir şehre benzetecek olursak; işletim sistemi bu şehrin alt yapısı, kanalizasyonları, elektrik ve telefon hatları, su şebekesidir. Kurduğumuz programları da binalara benzetebiliriz. Binalar, şehrin su, kanalizasyon, elektrik ve telefon hatlarını kullanırlar. Programlar da işletim sisteminin hizmetlerini kullanırlar.
Merhaba dünya!
Merhaba
Linux öğrenmeye başlayıp öğrendiklerimi burada paylaşmaya karar verdim. Umarım yeni başlayan herkese faydalı olur.















