Linux'a Başlarken

Linux’a attığınız ilk adımlarda dikkat etmezseniz kayıp düşebilir ve sonrasında acıyla tekerlekli sandalyenize geri dönebilirsiniz. Bunun için aşağıdaki başlıklara göz atmakta fayda var.
Linux kurulumu zor değildir ancak dikkat edilmesi gereken birkaç nokta bulunur. Öncelikle Linux NTFS ya da FAT32 üzerinde çalışmaz kendine has ext3 dosya sistemi vardır. (NTFS ve FAT32 diskleri okuyup yazabilir.) Her sürümün kendine göre kurulum adımları vardır. Yükleme sırasında en önemli nokta disk bölümlemesi kısmıdır. Disk bölümlemesi yaparken kök dizini (/ ile başlayan ana dizin) için bir bölüm ve bir de takas alanı denilen (Sanal bellek diyebiliriz) kısım için bir bölüm oluşturmanız gerekir (RAM’in iki katı büyüklüğünde takas-swap alanı oluşturmak yeterlidir).  Bu konuda o kadar çok kaynak vardır ki ben size sadece favori sürümlerim olan Pardus ve Ubuntu’nun (İkisi de Türkçe) nasıl kurulduğu ile ilgili kaynakları vereceğim. (Bu Linux sürümleri hem giriş seviyesindeki kullanıcılara hem de profesyonel  kullanıcılara hitap etmektedir.) Pardus kurulumunu adım adım öğrenmek için burayı tıklayabilir ya da daha geniş bilgi için buradan faydalanabilirsiniz. Resimli Ubuntu Kurulumu için de burayı tıklayıp hemen kurulum için gerekli adımları öğrenebilirsiniz. Ubuntu kurulumu için daha detaylı bilgi için ise şuradan bilgi edinebilirsiniz. Kurmak zor geliyor ya da henüz Linux’a geçmeye korkuyorsanız hiç kurulum yapmadan çalışan CD ile suya sabuna dokunmadan bilgisayarınızda Linux çalıştırabilirsiniz.
Donanım sürücülerini yüklemeye genellikle gerek kalmaz. Son sürüm Linuxlar birçok donanımı destekler. Eğer donanım tanımada sorun yaşarsanız öncelikle üreticinin sitesinden Linux sürücülerini bulup yüklemeyi deneyin. Eğer olmaz ise internette aynı sorunu yaşayan kişileri bulmayı deneyebilirsiniz.
dosya_duzeniLinux’un dosya yapısı farklıdır. Alışılagelmiş C:\ yada D:\ sürücülerini göremezsiniz. Bunun yerine daha gelişmiş bir dosya yapısına sahiptir. Bu gelişmiş dosya yapısının nasıl olduğunu buradaki ve şuradaki adreslerden öğrenebilirsiniz. Dosya yapısının böyle olmasının birçok avantajı vardır ancak bunları kullanarak anlayabilirsiniz.
opensource_image
Program kurulumu Linux’da hem kolay hem de çok zordur. Linux’un en can sıkıcı kısmı burası diyebilirim. Program kurmak kolaydır çünkü kurduğunuz Linux sürümünün (Pardus, Ubuntu vd.) Yazılım ekleme bölümünde listeden istedğiniz yazılımı seçip kur’a bastığınızda yazılım internetten otomatik olarak depolardan indirilip kurulur. Ancak depolarda olmayan yazılımları kurabilmek bilgi gerektirir. O nedenle bu konuya bu yazıda girmeyeceğim. Ama bu konuda başarısızlığa uğrarsanız sizden kaynaklanmadığını bilin. Biraz çaba sarf ederseniz kurulmayacak program yoktur. Kurulum için daha detaylı bilgi için Çağatay Çebi’nin şu sayfasına ve belgelerdeki bu sayfaya bakabilirsiniz.
amsn pidgin
Linux’a geçmeyi düşünen kişilerin ilk sordukarı sorulardan birisi de Linux’ta MSN’e girebilecek miyim oluyor. Buna cavabım ise tabikide evet. Hem de tek programla hem msn hem yahoo messenger hem google talk hem de diğer anlık yazışma hizmetlerini kullanabiliyorsunuz. Neredeyse tüm Windows programlarının Linuxta birkaç alternatifi var. Bunlardan en bilenenleri Open Office (Microsof Office), Firefox (Internet Explorer), ThunderBird(Outlook), aMSN, Pidgin (MSN Messenger), InkScape(Fireworks), Gimp(Photoshop), vd. Güncellenen tam liste için bu adrese bakabilirsiniz. Ayrıca burada da karşılaştırmalı bir tablo mevcut.
Linux zor değil alışkanlıklarımızı değiştirmek zor.
Özellikle ilk geçiş aşamasında kullanıcıların karşılaşabilecekleri durumlar ve çözüm yolları ile ilgili bu yazıya yorum yaparak katkıda bulunabilirsiniz.

grub'u yeniden kurmak

Senaryo:
Windows’u yükledik. Daha sonra da Linux’u bilgisayarımıza kurduk. Açılışta istediğimiz işletim sistemini seçip devam edebiliyoruz. (Bu seçimi yapmamızı sağlayan grub adındaki küçük programdır. Detaylı bilgi için) Günlerden birgün Windows’a virüs girdi ve windows’u yeniden kurduk.
İşte sorunların başladığı an…
Artık açılışta grub’u göremeyeceksiniz. Çünkü windows kurulurken onu silmiş olacaktır. Bu durumda yapmanız gerekenler ise şu şekilde:
Önce çalışan bir linux cd ile bilgisayarımız açıp komut satırına ulaşıyoruz
daha sonra komut satırında şunlar yazarak işleme devam ediyoruz:
[code]
sudo grub
find /boot/grub/stage1
root (hd0,5)
setup (hd0)
quit
[/code]

Bu adımlardan sonra bilgisayarı yeniden başlattığımızda artık grub ekranını görebiliriz.
Burada önemli olan find komutu sonrasında bize gösterilmiş olan “hd0,2” yada “hd0,5” her ne ise root komutu ile onu yazmamız gerekiyor.
Bunlar bana zor geliyor daha kolay bir yolu yok mu diyenler için ise Startup Manager adlı programı çalışan cd ile açtığınız işleti sisteminize kurup oradan görsel olarak yapmak da mümkün.
startup-manager

xampp kurulumu

xampp PHP kod yazmak için gerekli olan bileşenlerin hepsinin bir arada bulunduğu  (Apache 2.2 + MySQL 5.1 + PHP 5.2 + PERL 5.10 +PEAR + SQLite + ProFTPD + phpMyAdmin + Webalizer + phpSQLiteAdmin + XAMPP Control Panel)hazır bir paket. Kimi linux sürümlerinde php ve mysql hazır olarak gelsede bunların üzerine phpmyadmin kurmak vs. benim gibi kullanıcılar için zor olabiliyor. Bunun yerine xampp kurmak başka işlerle uğraşmaktan daha kolay açıkçası.
Kurulum Adımları:
Önce konsolu açalım. (Terminal programı ya da komut satırıda denir.)
Şunları komut satına yazalım:
cd ~/Desktop
wget http://www.apachefriends.org/download.php?xampp-linux-1.7.tar.gz
sudo tar xvfz xampp-linux*.tar.gz -C /opt

Kullanıcılar /opt/lampp/htdocs klasörüne erişemeyeceklerinden biz kullanıcının kendi erişebildiği bir dizin yapıp htdocs ile bağlayacağız.
mkdir public
sudo ln -s /home/"kullaıcı adınız"/public /opt/lampp/htdocs

Bu bağlamayı da yaptıktan sonra sıra xampp’ın çalıştırılmasında. Bunun için komut satırına şunları yazmak gerekiyor.
cd /opt/lampp
./lampp start

Bu komutlardan sonra xampp’ın çalıştırıldığına dair mesajlar gelecektir. Taraycınızı açıp localhost yazarak bağlanabilirsiniz. Eğer xampp’ı her seferinde böyle konsoldan çalıştırmak istemiyorsanız. Şu dosyayı xampp-control-panel /home/”kullanıcı adınız”/.local/share/applications/ dizini altına kopyalayıp bilgisayarınızı yeniden başlatın. Uygulamalar/Diğer menüsü altında xampp kontrol panelini göreceksiniz. (Not: applications klasörü yoksa siz oluşturun)
kaynak:
Install XAMPP on Ubuntu
Komutların anlamları
wget: konsolda internette gezinmeyi sağlar konsolun web tarayıcısı denilebilir.
tar: sıkıştırılmış dosyaları açar. sonra gelen x: extract v:işi yaparken komut satırında görüntüle f:Arşivi dosyaya yaz z:Gzip sıkıştırması kullan anlamlarına gelir.
ln: Klasörler arası bağ kurmak için kullanılır. Kısayol oluşturmaya benzer.