Linux’a geçerken zorlanacağınız konular ve çözümü

Elinizdeki İstanbul haritası ile Bursa’da yolunuzu bulamazsınız. Bu durum, Bursa’nın yollarının karışık olduğu anlamına gelmez. Yolunuzu bulamıyor olmanızın sebebi yanlış yerde yanlış şeyi arıyor olmanızdan kaynaklıdır. Gezintiye keyifli bir şekilde devam etmek istiyorsanız Bursa haritası almanız yeterli olacaktır.

Her işte olduğu gibi kullandığınız işletim sisteminin de özelliklerini ve kullanma yöntemlerini bilmezseniz; durumunuz, elinizde İstanbul haritası ile Bursada yol aramaya benzeyecektir. Elbette bu sıkıcı duruma çok dayanamayıp bildiğiniz sulara, istemeyerek de olsa, geri döneceksiniz.

İşte bu yazı, size; Linux dünyasında kaybolmamanız için yol gösterici olması amacı ile yazılmıştır. Daha önceki benzer yazımdan da faydalanabilirsiniz.

Kurulum:

İlk tavsiyem: Eğer hiç Linux kullanmamış iseniz ve bilgisayar sistemleri konusunda uzman değilseniz suya sabuna değmeden hemen bir çalışan CD ile Linux’u hiç kurmadan deneyebilirsiniz. Bakalım Linux sizin bilgisayarınızda nasıl duracak?

Çalışan CD konusuna biraz açıklık getirelim. Çalışan CD ile bilgisayarı başlattığınızda bilgisayarınızın sabit diskine hiçbir kurulum yapılmaz. Hiçbir dosyanıza ve ayarlarınıza dokunulmaz. Herşey CD üzerinden gerçekleşir. Siz çalışan cd’yi çıkarttığınızda herşey eskisi gibi olacaktır. Bu size Linux deneyimi kazandırmak için kolay ve güvenli bir yoldur.

Çalışan CD ile bilgisayarınızı başlatmak için şuradaki ilk iki adımı uygulayabilirsiniz. Kısaca, bilgisayarınız ilk açılırken hemen Ubuntu CD’sini yerleştirin önce sizden dilinizi seçmenizi isteyecek daha sonrada gelen ekranda “Bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmadan Ubuntu’yu deneyin”(En üstteki seçenek) seçeneğinde iken enter tuşuna basacaksınız. Bir süre sonra Ubuntu karşınızda. Ubuntu CD dosyasını (.iso) indirmek için şuraya tıklayın.

Eğer nasıl CD yazacağınızı bilmiyorsanız burada çok basit olarak tüm adımları ile anlatılmış. (IMGBURN Yazılımını İndirmek ve Kurmak başlığını okuyup yapabilirsiniz.)

Dosyalama Sistemi:

Linux kurduktan sonra C:\ ve D:\ gibi sürücü harfler aramayın artık onlar mazide kaldı. artık sizin için sadece /home dizini var. Tüm dosyalarınız onun altında olacak.

Diğer sistem dosyaları ve programlara ait dosyalar diğer dizinler altında bulunur. Kullanıcılar bu bölümlerde bir değişiklik yapamazlar. Böylece Linux siz bir dosyayı sildiniz diye çökmez.

Windows kurulu olan sabit diskinizdeki dosyaları da görebilir ve üzerinde değişiklik yapabilirsiniz.

Program Kurma:

Alıştığımız Setup.exe dosyasına çift tıklayıp ileri, ileri, ileri şeklinde kurulum yapmıyoruz. Depolar var, bu depolara program marketi de diyebiliriz. (Programlar ücretsiz, market dediğime bakmayın) oradan seçip yanındaki kur düğmesine basmanız yeterli. Gerekli olan tüm paketler internet üzerinden indirilip kurulacaktır. Size sadece menüden programı çalıştırmak kalıyor. Örnek ekran görüntüsü [1], [2]

Windowsta iken kullandığınız bir programın Linuxta benzerini bulmak için şu siteye göz atabilirsiniz.

Donanım Tanıma:

Merak etmeyin bir çok donanımınız sorunsuz çalışacaktır. Sürücü problem olursa bunu wiki ve forumlardan kısa süre içinde bulabilirsiniz. Zaten ilk aşamada çalışan cd ile Linux’u deneyebileceğiniz için tüm donanımlarınızı Linux altında test edebilme imkanınız var. Şu ana kadar Linux kurulum yaptığım birçok dizüstü bilgisayar ve masaüstü bilgisayardan bana sorun çıkaran bir donanım olmadı. Örneğin bağlı olan yazıcıları otomatik olarak tanıyıp gerekli kurulumu kendisi tamamlıyor.

Oyun:

Pek oyun sevmem ama bir ara Pardusta Urban Terror oyununa çok sarmıştım. Özgürlükiçin sitesindeki oyun bölümünde hoşunuza gidecek bir oyun bulabilirsiniz. Ayrıca her ne kadar tasvip etmesem de online oyunlar oyun dünyasına büyük bir yenilik kattı. (En kötü özellikleri bağımlılık yapmaları) Online oyunları da sorun yaşamadan oynayabilirsiniz.

Linux ile ilgili birkaç kitap tavsiyesi:

Can uğur Ayfer’in Kim korkar Linux’tan adlı kitabını şu sayfadan indirebilirsiniz.

Linux ilk sorulan sorular güzel bir çalışma.

Basılı Linux kitapları listesi

Seval Ünver’in sitesinde 10 tane özgür ingilizce Linux kitabı listesi

Wikiler:
Ubuntu Türkçe Wiki sayfası

Pardus wiki sayfası

İlk aşamada zorlanacağınız temel konular bunlar. Bunları bir kere öğrenip artık keyfini çıkarabilirsiniz. Çevrenizdekiler virüslerden dert yanarken onlara bakıp gülebilirsiniz. Ya da yazılımları kırmak için gereksiz sitelerden serial aramanız gerekmez. Kırık yazılım kullanarak kendinizi suçlu da hissetmezsiniz. İsterseniz siz de özgür yazılımın bir parçası olursunuz. Çeviri yapmak, hata bildirmek bile sizi özgür yazılım dünyasının bir parçası yapar. Ya da sadece kullanırsınız ve kapatırsınız. Tercihleri yapma özgürlüğü size aittir.

“Linux’a geçerken zorlanacağınız konular ve çözümü” için 7 yorum

  1. Merhaba, çok güzel bir yazı olmuş. Ellerinize sağlık. Bir de bana çok renkli anlatıyorsun Linux’u derler, sizin kadar renkli olamam sanırım :)
    Bu arada internet siteme link vermişsiniz ama soyadım yanlış olmuş, düzeltirseniz sevinirim :)
    Bu arada beni bu kadar heyecanlandıran diğer sebeb, aylar sonra ilk defa bizim özgürlükiçin gezegeninden benim internet sitemi birilerinin ziyaret ediyor olması oldu. Bir an mutlu oldum. Teşekkürler.

  2. Güzel yorumunuz için teşekkürler.

    Sitenizi takip ediyorum. Ayrıca öğrencilerime örnek gösterdiğim bir öğrencisiniz. Çalışmalarınızı takdir ediyor ve devamını diliyorum.

    Seval Ünver: Merhaba, çok güzel bir yazı olmuş. Ellerinize sağlık. Bir de bana çok renkli anlatıyorsun Linux’u derler, sizin kadar renkli olamam sanırım :)
    Bu arada internet siteme link vermişsiniz ama soyadım yanlış olmuş, düzeltirseniz sevinirim :)
    Bu arada beni bu kadar heyecanlandıran diğer sebeb, aylar sonra ilk defa bizim özgürlükiçin gezegeninden benim internet sitemi birilerinin ziyaret ediyor olması oldu. Bir an mutlu oldum. Teşekkürler.

  3. 5 yıl oldu Linux ile tanışalı ve Türkiye’de ve Dünya’da güncel siteleri takip ediyorum.Türkiye’de durum bence bir arpa boyu yol almış değil.Hep aynı az ve kısıtlı kaynaklar.Bu kaynaklarla hiç ama hiç kimse Linux kullanmaya başlamaz bence.

  4. Bence durum bahsettiğiniz gibi değil. Evet Türkçe kaynak yabancı kaynaklara göre daha az bunun böyle olması da çok doğal. Ama gerek forumlar gerek wikiler ve yazılan kişisel bloglar birçok konuda destek oluyor.
    Türkiye’de ve Dünya’da güncel siteleri takip eden biri olarak bir arpa boyu yol almak için sizce ne yapılmalı yazarsanız bize ışık tutmuş olursunuz. (Bu sorumda çok ciddiyim.)

    Sebahattin KÖSE: 5 yıl oldu Linux ile tanışalı ve Türkiye’de ve Dünya’da güncel siteleri takip ediyorum.Türkiye’de durum bence bir arpa boyu yol almış değil.Hep aynı az ve kısıtlı kaynaklar.Bu kaynaklarla hiç ama hiç kimse Linux kullanmaya başlamaz bence.

  5. Yazınızı polemik konusu yapmak istemem öncelikle.Ama ciddi olarak sorduğunuza göre neden böyle düşündüğümü belirtmek isterim.

    Sorunun büyük bir kısmını “yaygınlık” olarak gördüğümüze göre durup neden böyle olduğunu düşünmek en tabii şey.Linux ilk başta sihirli bir kelime gibi.Pek çok insan öğrenmek istiyor yada bilişimle ilgili pek çok etkinlikte konu olabiliyor.İçerik sıkıntısını ciddi bir sorun olarak görüyorum ve buna zaman içinde pek çok yerde şahit oldum.

    Linux kerneli etrafında pek çok ürüm ortaya çıkmış olmasına rağmen son kullanıcı tarafında yeterince benimsenmemesi bilinilirlik sorunu yaratıyor.Linux üzerinde koşan uygulama sayısı ve bunların nitelikleri zaman eğrisinde yataya yakın bir yol izliyor.

    Linux konusunda hazırlanan pek çok eğitim materyali hep aynı konuların etrafında dönüp duruyor.Yardım severlik abartılıyor.Dikkat ederseniz pek çok listede insanların yardım yerine “google” ı referans gösterdiklerine şahit olabilirsiniz.Bu insanları Linuxtan soğutuyor.Bir kaç ciddi liste dışında aktif liste sayısı düşük.Orta ve üst seviyeye yönelik materyal sayısı artırılmaya çalışılmalı.

    Linuxun bayrağını taşıması gereken Üniversiteler ne yazık ki bu görevini yerine getirmiyor.Eğitim müfredatında bu yönde iyileştirmeler yapılmalı acilen.Kamuya yönelik eğitimler arttırılmalı ve üniversiteler öncü rolünü ortaya koymalı.

    Yerel grupların sayıları arttırılmaya çalışılmalı.Ve çok önemli olarak Linux üzerinde kodlarını yazabilecek insanların sayısı arttılmalı.Piyasanın ihtiyaç duyduğu pek çok yazılım bu şekilde karşılanabilecekken bunun yapılmaması çok manidar.Uygulama sayısı sektörel olarak artırılmaya çalışılmalı ve insanların bu işten para kazanması sağlanmalı.

    Bssılı yayın sayısı yerel dilde çok ama çok az.Bu kabul edilebilir değil.Linux’un uygulama alanı ve etkinliği ile hiç orantılı değil.Bunun artırılması yoluna acilen gidilmeli.Satın alımlarda karar vericiler Linuxa pozitif ayrımcılık yapmalı.Özellikle bu yönde çözüm üreten şirketler uygun şekilde kayırılmalı.

    Fikret Tozak: Bence durum bahsettiğiniz gibi değil. Evet Türkçe kaynak yabancı kaynaklara göre daha az bunun böyle olması da çok doğal. Ama gerek forumlar gerek wikiler ve yazılan kişisel bloglar birçok konuda destek oluyor.
    Türkiye’de ve Dünya’da güncel siteleri takip eden biri olarak bir arpa boyu yol almak için sizce ne yapılmalı yazarsanız bize ışık tutmuş olursunuz. (Bu sorumda çok ciddiyim.)

  6. Değerli görüşlerinizle yazıyı zenginleştirdiğiniz için teşekkürler.

    Özellikle Üniversiteler ve kamu kurumları ile ilgili söylediklerinize katılıyorum.

    Türkiye’de Linux’un daha iyi bir yere gelebilmesi için hepimiz gücümüz ölçüsünde elimizi taşın altına koymalıyız.

    Linux kendi kendine büyümüyor onu geliştirip genişletecek olan yine bizleriz .

  7. @Sebehaddin Köse:
    Bence insanların hevesini kırmak yerine onlara destek olmalısınız. Burda gerçekten yararlı bir şeyler yapabileceğine inanan “gönüllü” insanlar var.

    Ben 2 yıl önce kullanmaya başladım Linux’u ve o zaman internetten “Nasıl root olunur?” hakkında okumadık forum bırakmamıştım, hatta bu konu hakkında açıklayıcı bir şey bulamamıştım. Öğrendikten sonra internete kendim ne öğrendiysem yazmaya başladım ve Türkiye’deki insanlar aradıkları zaman buluyorlar. Kaynak yok diyip çekip gitmektense kendiniz kaynak hazırlasanız ne kadar büyük bir iyilik yapmış olacaksınız. Ya da hazırlamaya çalışanlara destek olmak da iyi bir şey olacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir