e-Dönüşüm Türkiye Projesi Göç Kılavuzu

Uzun zaman önce, Linux’a göç ile ilgili belge araştırırken bulduğum bir kaynağı paylaşmak istiyorum.

     Evet üzerinden beş yıl geçmiş ancak içerisindeki bazı bilgi ve yöntemler hala geçerliliğini koruyor. Göç etmek isteyen kurum ve kişilere yol göstereceğini düşünüyorum.
     Bizde göç konusunda ne tür çalışmalar var detaylı olarak bilmiyorum ancak genel olarak ülkelerin Özgür yazılımlara göçü ile ilgili RSS takip listemde epey bir haber var. İşte onlar:


     Ayrıca paylaşmak isterseniz göçte yaşadığınız sıkıntıları ve bunları nasıl aştığınızı buraya yazabilirsiniz. Böylece bundan sonra göç edeceklere ışık tutumuş oluruz.

Kaynaktaki dosyaların silinmesi ihtimaline karşı bende pdf belgeleri buraya ekliyorum:
Açık kaynak kodlu yazılımların idari, mali ve hukuki boyutları

Göç Planı Hazırlanması ve Uygulanması

Kaynak:
http://www.bilgitoplumu.gov.tr

Gimp'te Resimlerle Toplu İşlemler

     Dijital fotoğraf makineleriyle çektiğimiz fotoğrafların boyutları genellikle çok büyük oluyor. Çekerken kaliteli olmasına özen gösterip en yüksek çözünürlüklerde çekim yapıyoruz haklı olarak. Ancak bunları internette bir yere yüklemek istediğimizde (e-posta eki olarak, facebook, flickr gibi sitelere yüklerken) boyutlarını küçültmemiz gerekiyor. Eğer tatilde az fotoğraf çekmişsek sıkıntı yok ancak 500 fotoğrafın çözünürlüğünü tek tek değiştirmek tatili burnunuzdan getirebilir : )

      Gimp kullanarak, fotoğraflarınızla (resimlerinizle) toplu işlemler yapabilirsiniz. Bunun için David’s Batch Processor, eklentisini kurmanız yeterli. Bu eklenti bize birçok toplu işlemi bir arada sunuyor.

Resimlerinizi,

  • Yeniden adlandırabilirsiniz,
  • Yeniden boyutlandırabilirsiniz,
  • Döndürebilirsiniz,
  • Keskinleştirebilirsiniz,
  • Kırpma yapabilirsiniz,
  • Rengiyle oynayabilirsiniz,
  • Başka formatlarda kaydedebilirsiniz,

     Eklentiyi kurabilmek için Gimp yüklü Ubuntu‘da Sistem/Yönetim/Synaptic Paket yöneticisi‘ni açtıktan sonra “gimp-plugin-registry” şeklinde arama yapıp bu paketi bulup kuruyoruz. Bu işlemleri yaparken Gimp’in kapalı olmasına dikkat edelim.
gimp batch plugin
Not: Pardus‘ta uzun arayışlarıma rağmen gerekli pisi paketini bulamadım eğer nasıl yükleneceğini biliyorsanız lütfen aşağıya yazınız. (Pardus paketçilerine duyrulur.) Saolsun Pardusçu arkadaşların yardımı ile (Bkz: Yorumlar) Gimp’te bu eklentinin kurulumunu öğrendik. Siz isterseniz gimp-dbp-1.1.9-1.pisi.tar dosyasını indirip kurabilirsiniz ya da konsolda
sudo pisi build https://svn.pardus.org.tr/pardus/playground/maidis/graphics/gimp-dbp/pspec.xmlpisi build https://svn.pardus.org.tr/pardus/playground/maidis/graphics/gimp-dbp/pspec.xml
komutunu verdikten sonra ev dizininizde oluşan pisi paketini kurabilirsiniz.

     Şimdi Gimp’i açıp eklentimizi çalıştırabiliriz. Bunun içinde menüden Süzgeçler{Filtreler}/Batch/Batch Process yolunu takip edip toplu işlem yapacağımız pencereyi açıyoruz.
gimp-toplu-resim-duzenleme
     Bu penceredeki Input sekmesinde resimlerimizi ekleyip diğer sekmelerde de istediğimiz değişiklikleri ayarlıyoruz. Değişiklikleri tamamladıktan sonra aşağıdaki Start butonuna basıp tüm fotoğrafları tek bir tıkla istediğimiz hale getiriyoruz.

Kaynaklar:

http://members.ozemail.com.au/~hodsond/dbp.html
http://ulyssesonline.com/2008/09/22/batch-resize-images-with-gimp/

Eğer Gimp olmadan resimlerinizi toplu olarak düzenlemek istiyorsanız(isim değişikliği, yeniden boyutlandırma, çevirme gibi) EasyImageSizer programı da Linux altında kullanabileceğiniz özgür yazılımlardan birisi.

Çocuklar için Linux 2

Çocuklar için Linux konulu yazımızın ikinci bölümüne devam ediyoruz. Önceki yazımızda Qimo işletim sisteminden bahsetmiştik. Bu yazıda ise size Sugar Linux‘dan bahsetmeye çalışacağım.

2- Sugar: Geleneksel masaüstü bilgisayar ortamından tamamen farklı aktiviteler ile kendine özgü bir öğretme yöntemi olan bambaşka bir işletim sistemi. Hatta ona bir eğitim platformu demek daha doğru olacaktır.
Sugar Linux başlancıçta OLPC (Her çocuğa Bir Dizüstü) cihazlarda çalışması için geliştirilmiş ancak şu anda tüm bilgisayarlarda rahatça çalışabilen bir işletim sistemi. 25 Dile desteği var, tabiki Türkçe‘de desteklediği dillerden biri. Dünyadaki tüm çocukların eşit imkanlardan faydalanması için ücretsiz ve açık kaynak.

Daha çok 5-12 yaş arası çocuklara hitap eden Sugar Linux, bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmadan CD ile ya da USB Bellek ile de çalışabiliyor. Çocuklar yaptıkları aktiviteleri diğer arkadaşları ile de paylaşabiliyor ya da birbirlerine yardım edebiliyorlar. Böylece çocukların işbirliğini ve paylaşımı öğrenmelerine imkan veriyor.

Sugar’ı Farklı Yapan Unsurlar:

  • Sugar paylaşımı ve işbirliğini kolaylaştırır: Çocuklar yazdıklarını ve okuduklarını paylaşabilir, diğer arkadaşlarıyla beraber kendi müziklerini yapabilirler. Üstelik sadece bi tıkla.
  • Sugar Linux’da Aktiviteler vardır programlar yoktur.
  • Otomatik yedekleme özelliği ile aktiviteleriniz kaybolmaz: Dosya ve klasörleriniz kaybolacak diye kaygılanmayın. Hepsi internet üzerinde tutulup sizin için saklanıyor.
  • Sugar en yavaş bilgisayar donanımlarında bile çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır.
  • Sugar bir özgür yazılımdır: Python dilinde yazılmıştır ve ihtiyaçlara göre kolayca düzenlenebilir.
  • Sugar için herhangibir lisans ücreti ödemek zorunda değilsiniz. Tabi isterseniz şuradan bağış yapabilirsiniz : )

Sugar Kurulumu Nasıl Yapılır:

Aslında kurulum falan yapmıyorsunuz. Sugar kullanmak için iki yöntem var:
Birincisi CD ile kullanım. Onun için şu dosyayı indirip bir CD’ye yazmanız ve bilgisayarı CD’den başlatmanız yeterli. Merak etmeyin bilgisayarınızda hiçbir değişiklik ya da veri kaybı olmayacak.
İkincisi ise USB ile kullanım onun için birkaç adım var onları burada yazmayacağım. Şu adreste detaylı bir anlatımı mevcut. Oradan bakabilirsiniz. (Eğer yine de kurulumda sorun yaşayan olursa buradan yardım etmeye çalışırız.)

Sugar Linux Görünümü


Kullanım ile ilgili diğer tüm videolara Sugar Labs’ın wiki sayfasından ulaşabilirsiniz.

Dikkatimi çeken aktivitelerden:

Renkli ve anlaşılır bir arayüze sahip TamTam aktivitesi ile çocuklar kolay bir şekilde kendi müziklerini oluşturabiliyor ve bunları arkadaşlarıyla paylaşabiliyorlar. Beş farklı enstrümanı aynı anda kullanıp bir orkestra şefi edasıyla kendi bestelerini yapabilir ya da arkadaşlarının paylaştıklarını değiştirerek farklı müzikler oluşturabilirler. tamtam sugar
Dikkatimi çeken diğer bir aktivite de görsel programlamaya giriş tadında olan Turtle Blocks. Algoritmaya giriş, matematik, multimedya ve tasarım alanlarında çocuklar için bulunmaz bir kaynak niteliğinde. Tamamen görsel yapısı sayesinde çocuklar eğlenirken öğrenebiliyor.

Bu ve buna benzer birçok aktiviteyi bulabileceğiniz Sugar her geçen gün gelişmekte ve birçok ülke tarafından kullanılmaktadır. Çocuk eğitiminde klasik yöntemlerden kurtulma zamanı geldi diyorsanız tam size göre bir alternatif.
Güncelleme:
ZDNet’in Ten reasons Linux is the best choice for kids (Linux çocuklar için en iyi tercih işte on sebep) yazısını okumanızı tavsiye ederim.
Güncelleme 2 (Ocak 2011):
Çocuklar için tasarlanmış yeni bir Linux dağıtımı ile karşılaştım DoudouLinux. Üstelik Türkçe desteği de mevcut. Özellikle görselleri çok hoş tasarlanmış. Detaylı deneme fırsatım olmasa da bir göz attım. Gayet başarılı, Sugar Linux’dan konsept olarak daha farklı. Hem görsel hem de sesli olarak çocuklar için tasarlanmış çok çok basit arayüzü var. CD’den hemen deneyebilirsiniz.

Kaynaklar:

http://sugarlabs.org/index.php
http://wiki.sugarlabs.org/go/Welcome_to_the_Sugar_Labs_wiki
http://activities.sugarlabs.org/en-US/sugar/

Çocuklar için Linux 1

Çeşitli kesimlere hitap eden Linux özelliklerinden bahsetmeye devam ediyoruz. Daha önceden Web Tasarımcılar, Grafikerler ve Ev kullanıcılarını ele almıştık. Bu yazımızda ise çocukları ele alacağız.
Televizyon çocukları, yerlerini bilgisayar çocuklarına bırakmıştı. Şimdi ise bilgisayar çocukları yerlerini internet çocuklarına bırakıyor. İnanmayabilirsiniz ama daha 5 yaşındaki çocuklar internetten flash oyun sitelerine girip orada sevdikleri oyunu açıp oynayabiliyorlar. Çocuklar gördükleri herşeyi bi çırpıda öğrenip yapmaya başlıyorlar. Ebeveynler olarak bizler de onlara faydası olacak şeyler öğrenmelerini istiyoruz. Bakalım Linux dünyasının bu konuda bizlere sunduğu araçlar neler?
Çocuklar ya evdeki bilgisayarı ya da sizin iş bilgisayarınızı oyuncak olarak görebilirler her iki durumda da güvendesiniz merak etmeyin. Eğer bir bütçe ayırıp yeni bir bilgisayar almayacaksanız önereceğim yazılımlar 10 yıl öncesinin bilgisayarlarıyla bile rahatça çalışabiliyor zaten.
Şayet kendi dizüstü bilgisayarınızı çocuğunuzun kullanımına sunacaksanız virtualbox gibi bir program kurup çocuğunuzun kullanacağı işletim sistemini ayırın böylece bilgileriniz güvende olacaktır.
Çocuklar düşünülerek geliştirilmiş çeşitli Linux sürümleri mevcut önce bunlarla başlayalım.

Eskimo qimo1- Qimo: Çocuklar için geliştirilmiş bir masaüstü işletim sistemi. Kocaman simgeleri sayesinde çocuklar aradıkları oyunları rahatça bulabiliyor. Ayrıca bilgisayarı çok yormadığından eski bilgisayarlarda da kolaylıkla kullanılabilir. Qimo’yu kurduğunuzda onunla beraber eğitici oyunlarda kuruluyor. Sitesinde Türkçe desteğinden söz edilmemiş ancak neredeyse %85’i Türkçe. Kurulumun tamamı Türkçe sadece birkaç oyun ingilizce olarak kalmış ama onlarda da simgelerden herşey anlaşılabiliyor. Oyunlar 3 yaş ve üzerine hitap ediyor. Şuradan indirebilirsiniz.
İşte Qimodaki bazı oyunlar ve programlardan görüntüler:

GCompris, 2-10 yaş arası çocuklar içinGcompris, 2 – 10 yaş arası çocukların, gelişimlerinde katkı sağlayacak, bilgisayar karşısında kendilerini görsel oyunlar ve etkinlikler ile eğlendirerek, ebeveynleri ile birlikte vakit geçirebileceği keyifli bir program. Okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklara evlerinde eğitim imkanı veren bu programda şu etkinlikleri bulabilirsiniz:

    Gcompris oyunları

  • bilgisayarı keşfedin: klavye, fare, farklı fare hareketleri
  • cebir: hafıza tablosu, sayma, çift giriş tablosu, ayna görüntüsü
  • bilim: kanal kilidi, suyun dönüşümü, denizaltı, elektrik simülasyonu
  • coğrafya: ülkeleri harita üzerinde yerleştirme
  • oyunlar: satranç, hafıza oyunu, 4 köşe oyunu, oware oyunu,
    sudoku oyunu
  • okuma: okuma alıştırması
  • diğerleri: saati söylemeyi öğrenin, ünlü resimlerin yapbozları,
    yöney çizimi, karikatür çizimi

Daha detaylı bilgi için şuraya da bakabilirsiniz.

tux paint Tux Paint 3-12 yaş grubu için uygun bir çizim programıdır. Çocuklarınız isterse hazır resimler ile istersede çeşitli çizim araçları ile kendileri resim çizebilirler. Farklı efektleri kullanarak gerçeğe yakın resimler , desenler yaratabilirler. Ayrıca resimlerinizde Cartoon aracını kullanarak resimlerinize çizgi film efekti de verebilirsiniz…

tux math logoTux Math ile çocukların matematiği seveceklerine eminim. Ben bile az daha başından kalkamıyordum. Matematiği tam bir oyun haline getirmişler. Görsel ve işitsel olarak çocuklara hitap edecek şekilde dizayn edilmiş bir eğitim oyunu. 4 işlemin yanı sıra kesirler ve çarpanlara ayırma gibi konularıda severek oynayabilecekler. Yandaki resme tıklayarak ekran görüntülerine bakabilirsiniz.

Tüm bu oyunlar ve daha fazlası qimo ile otomatik olarak geliyor. Eğer isterseniz yukarıda bahsettiğim oyunları diğer Linux dağıtımlarıyla ya da Windows ile de kullanabilirsiniz.
Bir sonraki Çocuklar için Linux yazısında ise geleneksel masaüstü ortamından tamamen farklı bir eğitim platformundan bahsedeceğiz.
Kaynaklar:
http://tux4kids.alioth.debian.org/index.php
http://www.ozgurlukicin.com/paket/gcompris/
http://gcompris.net/-tr-
http://www.qimo4kids.com/

Ubuntu ve Çok Fonksiyonlu Epson Yazıcım PX710

EPSON Artistan PX TX 710Geçen yıl aldığım Epson DX7450 model yazıcımı baba ocağında bırakıp kendime yeni bir Epson çok fonksiyonlu (Stylus Photo PX710W) yazıcı aldım. Bu sefer aldığım yazıcı epey bir maharetli. Wi-Fi ile ev ağına bağlanabiliyor ve 6 kartuşlu olduğu için çok iyi fotoğraf baskısı alabiliyorsunuz. Neyse konumuz yazıcı tanıtımı değil detaylara şuradan bakabilirsiniz. Önemli olan bütün bu özellikleri Linux altında da kullanabilmek. Yoksa aldığınız ürünün hiçbir anlamı olmuyor. Epson doğrudan Linux’a destek vermese de anlaşmalı olduğu AVASYS firması ile yazıcı ve tarayıcalarının Linux üzerinde çalışmasını sağlıyor.

Daha önceki yazımda DX7450 modelinin Ubuntu üzerinde nasıl kurulduğunu anlatmıştım. Bu sefer de PX710 modelinin nasıl kurulduğunu anlatmaya çalışacağım.

Not: Bu kurulum Ubuntu 10.04 kullanılarak, ağ’a doğrudan bağlı yazıcı ile gerçekleştirilmiştir.

Cihazı tamamen kablosuz olarak kullanmak en kolayı bununla ilgili wireless ayarlarını yazıcı üzerinden yapabilirsiniz. Yazıcının bir IP adresi almasını sağladıktan sonra Ubuntuda Sistem/Yönetim/Yazdırma yolunu takip ederek yazıcı ekleme penceresini açıyoruz. Burada Ekle butonuna basarak gelen pencerede Ağ Yazıcısı Bul butonuna basıyoruz. Sağ taraftaki Bul‘a basarak 20-30 sn bekledikten sonra Ubuntu, yazıcıyı görüyor. Soldaki menüden yazıcıyı seçip İleri dediğimizde “yazıcının sürücüleri aranıyor” şeklinde uyarı veriyor. Yaklaşık 30-40 sn sonra sürücüleri yükleyip sınama sayfası yazdırmak isteyip istemediğimizi soruyor. Sınama sayafsını yazdırdığımızda işlem bitmiş demektir. Ayrıca bu ekranda yazıcının tüm ayarlarını da görebiliyoruz.

Eğer USB ile bağlanmak isterseniz sadece USB kablosunu takıp yazıcıyı çalıştırmanız yeterli Ubuntu hemen yazıcınızı görüp gerekli yüklemeleri tamamlıyor.

Gelelim işin zor kısmına. Evet Tarayıcıyı yüklemek bu kadar kolay değil onun için bazı programları önceden yüklemiş olmak gerekiyor. Ama geçen seneki yazıma baktığımda bu işlerinde epeyce kolaylaştığını tekrar görmüş oldum.
Not: Tarayıcı özelliğini de ağ üzerinden kullanacağız.

Hazırsanız başlayalım : )
Tarayıcı programımızın adı Image Scan! for Linux bu program görsel bir arayüz ile tarayıcıyı etkin bir şekilde kullanmamızı sağlıyor.
Öncelikle Avasys sitesinden formu doldurup tarayıcı için gerekli paketleri indiriyoruz.
Gerekli Paketler:

  • iscan-data_1.0.1-1_all.deb
  • iscan_2.25.0-1_i386.deb
  • iscan-network-nt_1.1.0-2_i386.deb
  • userg_revL_e.pdf

userg_revL_e.pdf dosyası yükleme ile ilgili detayları içeriyor.
Dikkat!
Kurulumun hatasız bir şekilde olması için önce bir hazırlık yapmamız gerekiyor. Kuruluma geçmeden önce aşağıdakileri kontrol edin.

  1. SANE kütüphanesinin en az 1.0.3 veya daha yeni bir sürümünün yüklü olması gerekir. Merak etmeyin Ubuntu 10.04’de yüklü geliyor
  2. libltdl3 kütüphanesinin yüklü olması gerekir. Maalesef Ubuntu 10.04’de yüklü olarak gelmiyor. Elle yüklenecek

libltdl3 kütüphanesini yüklemek için şu adresten libltdl3 paketini indirip kuruyoruz.
Az kaldı kurulum bitmek üzere birazcık sabır!

Şimdi kurulum için uçbirim’i (komut satırı) açıyoruz ve indirdiğimiz paketleri kurmaya başlıyoruz.
sırayla şu komutları vereceğiz.
[code]
sudo dpkg –install iscan-data_1.0.1-1_all.deb
sudo dpkg –install iscan_2.25.0-1_i386.deb
sudo dpkg –install iscan-network-nt_1.1.0-2_i386.deb
[/code]
Bu işlemlerden sonra tarayıcımızın IP numarasını konfigürasyon dosyasına yazıp bitiriyoruz. Bunun için de komut satırında
[code]
sudo gedit /etc/sane.d/epkowa.conf
[/code]
komutunu verip açılan dosyada en alta gelip
#net 192.16 ile başlayan satırın önündeki # işaretini silip
net YAZICI_IP adresini yazıp kaydediyoruz. Örneğin benim yazıcımın IP’si 192.168.2.15 olduğuna göre o satırda şöyle yazıyor:
net 192.168.2.15
kaydedip çıktıktan sonra
Uygulamalar/Grafik/Image Scan! for Linux programını çalıştırıp istediğimiz kadar tarama yapabiliriz. Eğer menüde göremezseniz komut satırında iscan yazabilirsiniz.
Tarayıcı Programı
Tebrikler!