Linux'la tanışanların en sık yaptığı 5 hata

Yazı Hakkında: pcworld sitesinde görüp Linux’a adım atmak isteyen ya da yeni adım atanlara ışık tutması için çevirmeye çalıştığım bir yazı. Hatalar ve eklemeler vardır. Affınıza sığınırım.
Özgür ve açık kaynaklı yazılımlar kullanılabilirlik olarak, eskisine nazaran, çok iyi bir yerdeler. Görsel tasarımları, kullanıcı dostu arayüzleri, güvenli ve kararlı çalışmalarıyla bilgisayar kullanmayı keyifli hale getirmeyi başarıyorlar.
Eğer siz de Linux kullanıcıları arasına katıldıysanız, bu akıllı hareketinizden ötürü tebrikler! Yüksek maliyetlerden, firma bağımlılıklarından, sonu gelmeyen kötü niyetli yazılımlardan (malware) ve daha birçok olumsuz durumdan özgür bir hayata hoşgeldiniz. Linux’la yeni tanışanların zaman zaman yaptıkları hataları siz de yapabilirsiniz.
Bu yazıda Linux’la tanıştığınızda karşılaşabileceğiniz beş özel durumu ve çözüm yollarını anlatmaya çalışacağım. Elbette bu durumlarla kesin karşılaşacaksınız diye bir şart yok. Başlarken bunların farkında olmanız yeterli.

  1. İşletim Sistemini Windows Sanmak
  2. Uzun zamandır kullandığınız bir programa alışmanız gayet normal. Eğer alıştığınız, sürekli sorunları çözmek zorunda olmaksa bunu beklemeyin. Artık bilgisayar kullanmaya alışmanız gerekecek. : )
    Ubuntu veya çıkan son Linux dağıtımları birçok kullanıcı dostu özellikleri ile rakiplerini son yıllarda geri bıraktı denilebilir. Linux ve diğer işletim sistemleri arasında kullanım olarak birçok benzerlikler bulunsa da eski alışkanlıklarınızı aramak doğru olmayacaktır.
    Tabi bu durum Linux’un zor olduğunu söyleyeceğim anlamına gelmesin. Linux kullanımı -özellikle son çıkan dağıtımlarda- hiç de zor değil. Aslında sadece alışkanlıklarınızdan farklı. Bu farklılıkları öğrenmek kısa bir zaman sürebilir. Kısa bir öğrenme eğrisi size ömür boyu kazanç sağlayacaktır.

  3. Gereksiz yere root olmak
  4. Linux ve diğer işletim sisteminin en büyük farkı Linux kullanıcılarının genellikle yönetici haklarına (root veya administrator) erişememesidir. Bu önlem güvenlik için çok önemlidir. Yönetici haklarına sadece gerektiği zaman erişerek ciddi bir koruma sağlamış olursunuz.
    Tabi bu söylediklerim sizi korkutmasın. Bazı programlar root yetkisi isteyebilir ve bu gereklidir. Gerektiği zamanda bu özelliği kullanmanın bir zararı olmayacaktır.

  5. Google’da program aramak
  6. Her Linux dağıtımı kendi paket yöneticisine sahiptir. Öncelikle kullandığınız Linux dağıtımının paket yöneticisini bulun. Örneğin Ubuntuda bu Ubuntu Yazılım Merkezi olarak adlandırılmıştır. Paket yöneticisi ile ihtiyac duyduğunuz yazılımları bulabilir ve birçoğunu özgür bir şekilde yükleyebilirsiniz. Başka yerlerde aramanıza gerek yok.

  7. Komut satırından korkmak
  8. Bu ne kadar Linux için -ve genel olarak tüm işletim sistemleri için – bir vasiyetse de birçok kullanıcı hiçbir zaman komut satırını kullanmak zorunda kalmadı. Ubuntu ya da Pardus gibi dağıtımlarda da çoğu amaç için komutlara gerek yoktur.
    Yine de komut satırından korkarak yaşamayın. Birkaç kısa komut yazmak ekranda bir yerlere tıklayarak işinizi yapmaktan daha zor değil. Hatta daha hızlı ve etkili olabilir.

  9. Çabucak pes etmek
  10. Basit bir teknolojik konu bile olsa değişmek zor olabilir. Kimse bilgisayar kullanmayı bilerek doğmuyor bunu unutmamak gerçekten önemlidir. Öğrendik ve alıştık.
    Linux ile de aynı olacak. Alışık olduğunuzdan farklı hissedebilirsiniz ama bu zor ya da kötü olduğu anlamına gelmez, sadece farklı! Biraz sabredip devam edin, önce diğer işletim sistemlerinden çok zor olmadığını fark edersiniz. Biraz daha kaldığınızda Linuxda işlerinizi çok daha rahat yaptığınızı görürsünüz. En sonunda artık geri dönmeyi düşünemezsiniz bile.
    “Dikkatsizce yapılan değişim tehlikelidir; fakat asıl tehlike kör muhafazakarlıktır.” Henry George
    Kaynak:http://www.pcworld.com/businesscenter/article/207739/top_5_mistakes_made_by_linux_firsttimers.html?tk=rel_news

Acemi Penguenlerin Bilmesi Gereken 11 Komut

Yazı Hakkında: computerworld sitesinde görüp Linux’a adım atmak isteyen ya da yeni adım atanlara ışık tutması için çevirmeye çalıştığım bir yazı. Hatalar ve eklemeler vardır.
Siz istemediğiniz müddetçe Linux’da komut yazmak zorunda değilsiniz. Kullanıcı dostu görsel arayüzleri sayesinde Linux dağıtımları her türlü işi basitleştirmiş durumda.
Buna karşın Linux dünyasında komut satırı hala etkisini ve gücünü sürdürüyor. Menülerde gezinip doğru seçeneği aramaktansa komutlarla işinizi doğrudan ve kolaylıkla yapmanız mümkün.
Komut satırı yeni gelenler için korkutucu gözükse de bu, yeni gelenlerin en sık düştüyğü hatalardan birisi. Bu sebepten şu 11 komuta şöyle bir göz atıp öğrenmeniz bu işin hiç de korkutucu olmadığını gösterecektir.

  1. man
  2. man komutu ile başlıyorum çünkü birçok yönden önemli bir komut.
    Bu komutu başka bir komutun ne işe yaradığını öğrenmek için kullanırız.
    “man” komutu “manual”(kitapçık) kelimesinden gelmekte olup bilgi edinmek istediğimiz komutun nasıl kullanıldığı ve komutun ne işe yaradığı gibi bilgilerin olduğu kitapçık sayfalarını görmemizi sağlar. Anlayamadığınız bir komutun ne işe yaradığını ya da hangi seçenek ve parametreleri alabildiği genel kullanım biçimi gibi bilgilere man komutu ile ulaşabilirsiniz.
    Kullanımı:
    man bilgi almak istediğiniz diğer komut.
    Örnek:
    man ls

  3. ls
  4. Diğer bir önemli komutumuz ise bulunduğunuz dizindeki içeriği gösteren ls komutu. kullanımı gayet basit. Komut satırına ls yazıp enter tuşuna basmanız yeterli bulunduğunuz dizindeki tüm dosya ve klasörler görüntülenecektir. ls ile ilgili daha geniş bilgi almak için man ls yazabilirsiniz.

  5. pwd
  6. O anda hangi dizinde bulunduğunuzu mu merak ediyorsunuz? pwd yazıp enter’a basmak yeterli hangi dizinde olduğunuz görüntülenecektir. Şayet şu şekilde bir çıktı alırsanız:
    “~/desktop.”
    buradaki ~ işareti sizin ev dizininde olduğunuz anlamına gelir.

  7. cd
  8. Başka bir dizine geçmek için kulandığımız komut ise cd. Masaüstü dizinine mi geçmek istediniz
    cd Masaüstü yazıp o dizine erişebilirsiniz. Ayrıca cd .. komutu ile de bir üst dizine geçebilirsiniz.

  9. mkdir
  10. Yeni bir dizin(klasör) oluşturmanızı sağlayan komutumuz. Resimler adında bir klasör oluşturmak için
    mkdir resimler yazmalısınız.

  11. find ve locate
  12. Her zaman bir dosya aramaya ihtiyaç duyarız. find dosya_adı veya locate dosya_adı şekilde arama yapabiliriz. Bulunduğumuz dizinde arama yapılacaktır.

  13. cp
  14. Bilgisayar dünyasını kopyala olmadan düşünemiyorum : ) cp dosyaları kopyalamızı sağlar. Kullanımı:
    cp kopyalanacak_dosya kopyalanacağı_dizin
    örnek:
    cp /home/ahmet/yapılacaklar.txt /home/ahmet/masaüstü

  15. mv
  16. mv komutu ile dosyaların adlarını değiştirebilir ya da başka bir dizine taşıyabilirsiniz. Kullanımı:
    mv kediler köpekler
    mv kediler ~/Masaüstü

  17. more
  18. İstediğiniz bir dosyanın içeriğini sayfa sayfa görüntülemenizi sağlar. more yapılacaklar.txt gibi

  19. killall
  20. Durdurmak isteyip te durduramadığınız bir komutu/programı bu komut ile anında durdurabilirsiniz. Kullanımı
    killall program/komut adı
    örnek:
    killall firefox
    Neyi durdurduğunuza dikkat!…

  21. sudo su
  22. Linux’u güvenli kılan özelliklerin başında kullanıcıların hiçbir yönetici hakkına sahip olmaması gelir. Böylece basit kullanıcı haklarıyla çalışan zararlı yazılımlar bile sisteme zarar veremez. Ama zaman zaman sistemin bazı bölgelerine yönetici hakları ile erişmek isteriz işte sadece böyle zamanlarda kullanmamız gereken bir komut sudo su. Bu komutu verdikten sonra şifre sorulacaktır. Siz şifrenizi yazarken hiçbir * karakteri vb. işaret çıkmaz siz parolanızı yazıp enter’a basın. Parolanız doğruysa artık yönetici haklarına sahip olarak işlemleri yapabilirsiniz. Bazı komutları çalıştırmadan önce bu komutu vermemiz gerekir.

Bu bilgilerin yanı sıra şu siteleri de aklınızın bir kenarına yazmanızda fayda var. Ubuntu’nun yardım sayfası Linux’un başlangıç rehberi Pardus’un konsol wiki sayfası ve emektar belgeler sitesinin Temel Linux Komutları sayfasını komutlar ile ilgili detaylı bilgi almak için kullanabilirsiniz.
Komutlara bir alıştınız mı müzikleri bile komutla dinlemeye başlayacağınıza eminim : )
Güncelleme: yönetici hakları için sudo su komutu ubuntu için geçerlidir. Diğerleri için tarakbumba’nın yorumuna bakabilirsiniz.
Kaynak:
http://www.computerworld.com/s/article/9202538/12_Commands_Every_Linux_Newbie_Should_Learn?taxonomyId=89&pageNumber=2