Linux Öğrenmek İstiyorum !

Elinizdeki İstanbul haritası ile Bursa’da yolunuzu bulamazsınız. Bu durum, Bursa’nın yollarının karışık olduğu anlamına gelmez. Yolunuzu bulamıyor olmanızın sebebi yanlış yerde yanlış şeyi arıyor olmanızdan kaynaklıdır. Gezintiye keyifli bir şekilde devam etmek istiyorsanız Bursa haritası almanız yeterli olacaktır.

Her işte olduğu gibi kullandığınız işletim sisteminin de özelliklerini ve kullanma yöntemlerini bilmezseniz; durumunuz, elinizde İstanbul haritası ile Bursada yol aramaya benzeyecektir. Elbette bu sıkıcı duruma çok dayanamayıp bildiğiniz sulara, istemeyerek de olsa, geri döneceksiniz.

İşte bu yazı, size; Linux dünyasında kaybolmamanız için yol gösterici olması amacı ile yazılmıştır. Daha önceki benzer yazımdan da faydalanabilirsiniz.

Kurulum:

İlk tavsiyem: Eğer hiç Linux kullanmamış iseniz ve bilgisayar sistemleri konusunda uzman değilseniz suya sabuna değmeden hemen bir çalışan CD ile Linux’u hiç kurmadan deneyebilirsiniz. Bakalım Linux sizin bilgisayarınızda nasıl duracak?

Çalışan CD konusuna biraz açıklık getirelim. Çalışan CD ile bilgisayarı başlattığınızda bilgisayarınızın sabit diskine hiçbir kurulum yapılmaz. Hiçbir dosyanıza ve ayarlarınıza dokunulmaz. Herşey CD üzerinden gerçekleşir. Siz çalışan cd’yi çıkarttığınızda herşey eskisi gibi olacaktır. Bu size Linux deneyimi kazandırmak için kolay ve güvenli bir yoldur.

Çalışan CD ile bilgisayarınızı başlatmak için şuradaki ilk iki adımı uygulayabilirsiniz. Kısaca, bilgisayarınız ilk açılırken hemen Ubuntu CD’sini yerleştirin önce sizden dilinizi seçmenizi isteyecek daha sonrada gelen ekranda “Bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmadan Ubuntu’yu deneyin”(En üstteki seçenek) seçeneğinde iken enter tuşuna basacaksınız. Bir süre sonra Ubuntu karşınızda. Ubuntu CD dosyasını (.iso) indirmek için şuraya tıklayın.

Eğer nasıl CD yazacağınızı bilmiyorsanız burada çok basit olarak tüm adımları ile anlatılmış. (IMGBURN Yazılımını İndirmek ve Kurmak başlığını okuyup yapabilirsiniz.)

Dosyalama Sistemi:

Linux kurduktan sonra C:\ ve D:\ gibi sürücü harfler aramayın artık onlar mazide kaldı. artık sizin için sadece /home dizini var. Tüm dosyalarınız onun altında olacak.

Diğer sistem dosyaları ve programlara ait dosyalar diğer dizinler altında bulunur. Kullanıcılar bu bölümlerde bir değişiklik yapamazlar. Böylece Linux siz bir dosyayı sildiniz diye çökmez.

Windows kurulu olan sabit diskinizdeki dosyaları da görebilir ve üzerinde değişiklik yapabilirsiniz.

Program Kurma:

Alıştığımız Setup.exe dosyasına çift tıklayıp ileri, ileri, ileri şeklinde kurulum yapmıyoruz. Depolar var, bu depolara program marketi de diyebiliriz. (Programlar ücretsiz, market dediğime bakmayın) oradan seçip yanındaki kur düğmesine basmanız yeterli. Gerekli olan tüm paketler internet üzerinden indirilip kurulacaktır. Size sadece menüden programı çalıştırmak kalıyor. Örnek ekran görüntüsü [1], [2]

Windowsta iken kullandığınız bir programın Linuxta benzerini bulmak için şu siteye göz atabilirsiniz.

Donanım Tanıma:

Merak etmeyin bir çok donanımınız sorunsuz çalışacaktır. Sürücü problem olursa bunu wiki ve forumlardan kısa süre içinde bulabilirsiniz. Zaten ilk aşamada çalışan cd ile Linux’u deneyebileceğiniz için tüm donanımlarınızı Linux altında test edebilme imkanınız var. Şu ana kadar Linux kurulum yaptığım birçok dizüstü bilgisayar ve masaüstü bilgisayardan bana sorun çıkaran bir donanım olmadı. Örneğin bağlı olan yazıcıları otomatik olarak tanıyıp gerekli kurulumu kendisi tamamlıyor.

Oyun:

Pek oyun sevmem ama bir ara Pardusta Urban Terror oyununa çok sarmıştım. Özgürlükiçin sitesindeki oyun bölümünde hoşunuza gidecek bir oyun bulabilirsiniz. Ayrıca her ne kadar tasvip etmesem de online oyunlar oyun dünyasına büyük bir yenilik kattı. (En kötü özellikleri bağımlılık yapmaları) Online oyunları da sorun yaşamadan oynayabilirsiniz.

Linux ile ilgili birkaç kitap tavsiyesi:

Can uğur Ayfer’in Kim korkar Linux’tan adlı kitabını şu sayfadan indirebilirsiniz.

Linux ilk sorulan sorular güzel bir çalışma.

Basılı Linux kitapları listesi

Seval Ünver’in sitesinde 10 tane özgür ingilizce Linux kitabı listesi

Wikiler:
Ubuntu Türkçe Wiki sayfası

Pardus wiki sayfası

İlk aşamada zorlanacağınız temel konular bunlar. Bunları bir kere öğrenip artık keyfini çıkarabilirsiniz. Çevrenizdekiler virüslerden dert yanarken onlara bakıp gülebilirsiniz. Ya da yazılımları kırmak için gereksiz sitelerden serial aramanız gerekmez. Kırık yazılım kullanarak kendinizi suçlu da hissetmezsiniz. İsterseniz siz de özgür yazılımın bir parçası olursunuz. Çeviri yapmak, hata bildirmek bile sizi özgür yazılım dünyasının bir parçası yapar. Ya da sadece kullanırsınız ve kapatırsınız. Tercihleri yapma özgürlüğü size aittir.

Lİnux en kısa tarifiyle bir işletim sistemidir. İşletim sistemi ise bir bilgisayarın çalışması için gerekli temel programdır. Bilgisayarı bir şehre benzetecek olursak; işletim sistemi bu şehrin alt yapısı, kanalizasyonları, elektrik ve telefon hatları, su şebekesidir. Kurduğumuz programları da binalara benzetebiliriz. Binalar, şehrin su, kanalizasyon, elektrik ve telefon hatlarını kullanırlar. Programlar da işletim sisteminin hizmetlerini kullanırlar.

Read the rest of this entry »